تحقیقات نشون داده که استامینوفن ممکنه یه اثر جانبی عجیب داشته باشه: افزایش رفتارهای پرخطر.

باورکردنی نیست اما تحقیقات نشون داده که استامینوفن، این قرص همه‌جا‌به‌دردبخور، که با نام پاراستامول هم شناخته میشه و با برندهایی مثل تایلنول (Tylenol) و پانادول (Panadol) به فروش می‌رسه، پرمصرف‌ترین مسکن بدون نسخه در آمریکا و یکی از پرمصرف‌ترین داروها در دنیاست. تحقیقات سال ۲۰۲۰ روی بیش از ۵۰۰ دانشجو نشون داد که این دارو می‌تونه درک ما از ریسک رو تغییر بده و باعث بشد بیشتر دست به کارهای مخاطره‌آمیز بزنیم.

### 📊 آزمایش با بادکنک مجازی

در این مطالعه، به یه گروه از دانشجوها یه دوز ۱۰۰۰ میلی‌گرمی استامینوفن (حداکثر دوز مجاز برای بزرگسالان) و به گروه دیگه دارونما (placebo) داده شد. بعد از اون، ازشون خواسته شد که توی یه بازی کامپیوتری، یه بادکنک رو باد کنن و با هر پمپ، پول مجازی به دست بیارن. هدف این بود که تا جایی که می‌تونن بادکنک رو باد کنن، ولی مراقب باشن که نترکه؛ چون اگه می‌ترکید، همه پولشون رو از دست می‌دادن.

نتیجه جالب این بود: اونایی که استامینوفن مصرف کرده بودن، خیلی بیشتر از گروه دارونما پمپ کردن و در نتیجه بادکنکهاشون بیشتر می‌ترکید! محققها می‌گن این اتفاق به خاطر اینه که استامینوفن احساس منفی و اضطراب ناشی از بزرگ شدن بادکنک و ترسیدن رو کاهش میده. به بیان ساده‌تر، اونایی که استامینوفن خورده بودن، کمتر می‌ترسیدن که بادکنک بترکه، پس بیشتر پمپ کردن.

### 🧠 چطور ممکنه؟

استامینوفن فقط با درد مقابله نمی‌کنه؛ بلکه روی فرایندهای روانی دیگه هم اثر می‌ذاره. تحقیقات قبلی نشون داده بودن که این دارو می‌تونه حساسیت ما رو به احساسات منفی کم کنه، حتی حس همدلی رو کاهش بده. به نظر می‌رسه که اثر ضد اضطراب این دارو باعث میشه آدم‌ها توی موقعیت‌های پرخطر، اضطراب کمتری رو تجربه کنن و در نتیجه دست به انتخاب‌های مخاطره‌آمیزتری بزنن.

### ⚠️ چرا مهمه؟

با توجه به اینکه حدود ۲۵٪ از جمعیت آمریکا هر هفته استامینوفن مصرف می‌کنن، حتی یه تأثیر کوچیک روی درک ریسک می‌تونه عواقب اجتماعی بزرگی داشته باشه. این می‌تونه روی انتخاب‌های رانندگی، سرمایه‌گذاری، یا حتی فعالیت‌های تفریحی پرخطر تأثیر بذاره.

البته محققا تأکید می‌کنن که این نتایج اولیه هستن و نیاز به تحقیقات بیشتری دارن. همچنین این آزمایش توی محیط آزمایشگاه انجام شده و ممکنه لزوماً به رفتارهای پرخطر در دنیای واقعی ترجمه نشه.

### 🤔 حالا باید چیکار کنیم؟

آیا این به این معنیه که باید استامینوفن رو قایم کنیم؟ نه، قطعاً نه. استامینوفن هنوزم یکی از مهم‌ترین و پراستفاده‌ترین داروهای دنیاست که سازمان بهداشت جهانی اون رو به عنوان یه داروی ضروری معرفی کرده. اما این تحقیق یه یادآوریه که همه داروها، حتی به‌ظاهر بی‌ضررترین‌ها، می‌تونن اثرات جانبی غیرمنتظره داشته باشن.

پس، مثل هر داروی دیگه‌ای، بهتره استامینوفن رو هم فقط وقتی نیاز واقعی هست و با دوز توصیه‌شده مصرف کنیم و بدونیم که ممکنه روی روحیه و تصمیم‌گیری‌هامون هم تأثیر بذاره.

لینک منبع